কোভিডৰ সময়ত MSME খণ্ডত কেনেদৰে চৰকাৰে সহায় আগবঢ়াইছিল ?





মহামাৰীৰ সময়ত ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ আৰু অনানুষ্ঠানিক শ্ৰমিকসকলৰ বাবে চৰকাৰী সমৰ্থনৰ ইণ্ডিয়াস্পেণ্ড বিশ্লেষণ অনুসৰি দেশৰ মজলীয়া আৰু ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগত কাম কৰা অনানুষ্ঠানিক, প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলৰ সামান্য পৰিৱৰ্তন হৈছে ।চৰকাৰৰ অনানুষ্ঠানিক শ্ৰমিক পঞ্জীয়ন কৰাৰ প্ৰয়াস, তেওঁলোকৰ বাবে লাভালাভ প্ৰাপ্ত কৰোৱা আদিৰ ক্ষেত্ৰত আংশিকভাৱে সফল হৈছে। আনহাতে তেওঁলোক অহা ৰাজ্যখনত প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলৰ বাবে কাৰ্যসূচীবোৰ কেৱল পাইলট আছিল আৰু প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলক দীৰ্ঘম্যাদী সহায় কৰা নাছিল। ইয়াৰ উপৰিও, MSME খণ্ডৰ বাবে সাহায্য পেকেজৰ চৰ্তত 90% ৰো অধিক MSME ক বাদ দিয়া হৈছে আৰু কামলৈ উভতি অহা প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক সহায় কৰিবলৈ চহৰাঞ্চলত কেইটামান কাৰ্যসূচী ৰখা হৈছিল। MSME-বোৰে প্ৰায় ১১১ নিযুত শ্ৰমিক নিয়োগ কৰে, তেওঁলোকৰ বেছিভাগেই অনানুষ্ঠানিক আৰু তেওঁলোকৰ বহুতো প্ৰব্ৰজনকাৰী। ২০২০ চনৰ মাৰ্চৰ শেষৰ ফালে দেশজুৰি কোভিড-১৯ লকডাউন জাৰি কৰাৰ লগে লগে চহৰত নিযুক্তি কেন্দ্ৰসমূহ হঠাতে বন্ধ হৈ যায় । যাৰ ফলত মুখ্যতঃ অনানুষ্ঠানিক কৰ্মশক্তিয়ে ৰাতিটোৰ ভিতৰতে কাম হেৰুৱায় আৰু প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকল তেওঁলোকৰ গাঁৱলৈ ব্যাপকভাৱে প্ৰস্থান কৰে। প্ৰায় ৪০ নিযুত প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক ঘৰলৈ উভতি আহিছিল।


ইয়াৰ ফলত নগৰাঞ্চলত শ্ৰমিকৰ যোগান ব্যাহত হয়, যাৰ ফলত MSME ৰ উৎপাদনশীলতা প্ৰভাৱিত হয়। অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক সাপ্তাহিকত ২০২১ ৰ জুনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, এই খণ্ডত উৎপাদন ক্ষমতাৰ গড় ৭৫% ৰ পৰা মাত্ৰ ১৩% লৈ হ্ৰাস পাইছে । মাত্ৰ দুমাহৰ লকডাউনতে হ্ৰাস পাইছে উৎপাদন ক্ষমতা।দ্বিতীয় কোভিড-19 ঢৌ MSME খণ্ডৰ বাবে আন এক জোকাৰণি আছিল। যিটো প্ৰথম ঢৌৰ পিছতেই আৰম্ভ হৈছিল। ইণ্ডিয়াস্পেণ্ডে 2021 ৰ জুন মাহত জনোৱা অনুসৰি নগৰীয়া নিযুক্তি কেন্দ্ৰলৈ উভতি অহা প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলে নিজকে পুনৰ কামৰ পৰা আঁতৰাই ৰাখিছিল।২০২০ চনৰ মে' মাহত, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে MSME খণ্ডক সমৰ্থনসহ আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত অভিযানৰ অধীনত কেইবাটাও সাহায্য পেকেজ ঘোষণা কৰে।চৰকাৰে কৈছিল যে ই কাৰ্যকৰী আৰু উৎপাদন ক্ষমতা বৃদ্ধিত 4.5 নিযুত ইউনিটত সহায় কৰিবলৈ 3 লাখ কোটি টকাৰ জামানত-মুক্ত ঋণ প্ৰদান কৰিব। চৰকাৰে সূক্ষ্ম আৰু ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগৰ বাবে ক্ৰেডিট গেৰাণ্টি ফাণ্ড ট্ৰাষ্টক 4000 কোটি টকাৰ অতিৰিক্ত সামৰ্থ্য আগবঢ়ায় । বিভিন্ন ৰাজ্য চৰকাৰে শ্ৰমিক আইনো সংশোধন কৰিছিল, যাৰ কিছুমানে MSME বোৰক সীমাবদ্ধতা হ্ৰাস কৰাত আৰু উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছিল। উদাহৰণ স্বৰূপে, গুজৰাটে ইয়াৰ সৰ্বাধিক কামৰ সময় দিনে 12 ঘণ্টালৈ বৃদ্ধি কৰে আৰু ৰাজ্যখনত নতুন গোট স্থাপন কৰা প্ৰতিষ্ঠানবোৰক 1,200 দিনৰ বাবে শ্ৰম আইনৰ পৰা মুক্ত কৰা হয়। কিন্তু এইবোৰে কেৱল MSME ৰ উৎপাদন ক্ষমতাৰ ওপৰত মহামাৰীৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস কৰিব নোৱাৰিলে । MSME বিকাশৰ বাবে অন্যান্য বাধা আছে । যেনে আন্তঃগাঁথনি, লজিষ্টিক আৰু খণ্ডত বিনিয়োগ আদি ।


ইফালে জীৱিকাৰ সংকট হ্ৰাস কৰাৰ বাবে প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলক তেওঁলোকৰ ৰাজ্যলৈ ঘূৰাই অনাৰ পিছত চৰকাৰে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যত এই কৰ্মশক্তি অৱশোষণ কৰাৰ বাবে কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰিছিল। উদাহৰণ স্বৰূপে, ২০২০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত চৰকাৰে গ্ৰাম উদ্যোগ বিকাশ যোজনা (গাওঁ উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে এমএছএমই মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত এক কাৰ্যসূচী) সম্প্ৰসাৰিত কৰে য'ত চাকি নিৰ্মাণ, মৌ পালন আৰু মৃৎশিল্প অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ২৬ আগষ্ট, ২০২১ তাৰিখে, কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে অসংগঠিত খণ্ডত শ্ৰমিকসকলক কল্যাণমূলক লাভালাভ প্ৰদানৰ দিশত এক পদক্ষেপ হিচাপে পঞ্জীয়ন কৰিবলৈ E-SHRAM পৰ্টেল মুকলি কৰে। ২০ নৱেম্বৰৰ ভিতৰত E-SHRAM ডেশ্বব'ৰ্ড অনুসৰি ৮৪ নিযুতৰো অধিক শ্ৰমিকক পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল। কিন্তু ইয়াতো কিছু বাধা আছে। শ্ৰমিক আৰু কৰ্মীসকলে ২০২১ চনৰ নৱেম্বৰত ইণ্ডিয়াস্পেণ্ডক কৈছিল যে আধাৰৰ বাধ্যতামূলক ব্যৱহাৰ, চাৰ্ভাৰৰ গতি লেহেম হোৱা, আঁচনিখনৰ ওপৰত অপৰ্যাপ্ত তথ্য আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ অধিকাৰে পঞ্জীয়ন হ্ৰাস কৰিছে।ইফালে ২০২০ ৰ জুলাইত মুকলি কৰা MSME মন্ত্ৰালয়ৰ উদিয়াম পঞ্জীয়ন পৰ্টেলত ২০২১ ৰ ৮ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত ৫.৯১ নিযুত MSME পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল। পঞ্জীভুক্ত উদ্যোগবোৰৰ ভিতৰত মাইক্ৰ' উদ্যোগবোৰ আছিল ৫.৫৯ নিযুত ,ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ ২৯৮,৬২১ আৰু মধ্য আকাৰৰ উদ্যোগ আছিল ৩৩,২৪৩।


কিন্তু এই পৰ্টেলত এটা উদ্যোগৰ পঞ্জীয়নে ইয়াক এক পৃথক আইনীসত্তা নকৰে আনুষ্ঠানিক খণ্ডত এক অন্তৰ্ভুক্ত কোম্পানীৰ দৰে। চৰকাৰে কৈছে যে পঞ্জীয়নে প্ৰতিষ্ঠানসমূহক লাভালাভ প্ৰাপ্ত কৰাৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰিব, যেনে চৰকাৰী ক্ৰয় আৰু ঋণ প্ৰাপ্ত কৰাৰ সামৰ্থ্য ইত্যাদি।ইয়াৰোপৰি উদিয়াম পৰ্টেলত MSME ৰ পঞ্জীয়নে অনানুষ্ঠানিক প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলৰ ওপৰত কি প্ৰভাৱ পেলাব সেয়া স্পষ্ট নহয় । আনুষ্ঠানিক ব্যৱসায়বোৰে তেওঁলোকৰ প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিকসকলক পঞ্জীয়ন কৰাৰ ধাৰণাটোৰ প্ৰতি অধিক মিলা-মিছা কৰিব পাৰে, বিশেষকৈ যদি তেওঁলোকে আনুষ্ঠানিককৰণৰ পৰা লাভান্বিত হ'বলৈ সক্ষম হয় । প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান হকদৰ্শক ছলিউচনছৰ সহকাৰী উপ-সভাপতি স্বাতী মুৰলীয়ে কয় যে উদিয়ামে কোম্পানীবোৰৰ বাবে প্ৰব্ৰজনকাৰী শ্ৰমিক পঞ্জীয়ন কৰাৰ বাবে soft nudge হিচাপে কাম কৰিব পাৰে।

4 views0 comments