১৫ জানুৱাৰী, সেনা দিৱস : কেইগৰাকীমান সেনা জোৱানৰ বিষয়ে চমু আভাস







১৯৪৯ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীত ভাৰতে সেনাৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰাৰ পাছৰে পৰা সাত দশকৰো অধিক সময় অতিক্ৰম কৰিছে, যেতিয়া ফিল্ড মাৰ্শ্বেল কোদান্দেৰা এম. কৰিয়াপ্পাই ভাৰতৰ অন্তিম ব্ৰিটিছ কমাণ্ডাৰ-ইন-চীফ জেনেৰেল ফ্ৰান্সিছ বুচাৰৰ পৰা ভাৰতীয় সেনাৰ প্ৰথম কমাণ্ডাৰ-ইন-চীফ হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল। আৰু এই দিনটোকে সেনা দিৱস হিচাপে পালন কৰা হয়।


ভাৰতে প্ৰতি বছৰে ১৫ জানুৱাৰীৰ দিনটোত দিল্লী কেণ্টনমেণ্টৰ কৰিয়াপ্পা পেৰেড গ্ৰাউণ্ডত সামৰিক কুচকাৱাজ আৰু আন বহুতো সমৰ প্ৰদৰ্শন কৰে। ২০২২ চনৰ আজিৰ দিনটোতো উৎসাহ আৰু আবেগেৰে ৭৪ তম ভাৰতীয় সেনা দিৱস উদযাপন কৰা হৈছে।



১৮৯৫ চনৰ ১ এপ্ৰিলত ব্ৰিট ইণ্ডিয়ান আৰ্মী ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনৰ ভিতৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয় আৰু ইয়াক ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনা বুলি জনা যায়। ১৯৪৭ চনত ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত, ১৯৪৯ চনৰ ১৫ জানুৱাৰীলৈকে দেশখনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভাৰতীয় মুৰব্বী লাভ কৰা নাছিল।


লেফটেনেণ্ট জেনেৰেল কে এম কৰিয়াপ্পাই ১৯৪৯ চনত ভাৰতীয় সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ কমাণ্ডাৰ-ইন-চীফ হিচাপে ভাৰতীয় সেনাৰ চূড়ান্ত ব্ৰিটিছ কমাণ্ডাৰ-ইন-চীফ জেনেৰেল ফ্ৰান্সিছ বুচাৰৰ উত্তৰাধিকাৰী হয়। ব্ৰিটিছসকলৰ পৰা ভাৰতলৈ কৰ্তৃত্ব হস্তান্তৰ হয়। ইয়াৰোপৰি এই দিনটোক দেশৰ বাবে প্ৰাণ দিয়া সৈন্যসকলক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰিবলৈও চিহ্নিত কৰা হৈছে।



উল্লেখযোগ্য যে ঘৰ আৰু প্ৰিয়জনৰ পৰা বহু দূৰত থাকি এই নায়কসকলে দেশ সেৱা কৰিবলৈ গৌৰৱেৰে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰে। তেওঁলোকৰ বীৰত্বপূৰ্ণ কাৰ্য্যবোৰ বলীউডৰ বহুতো চলচ্চিত্ৰত প্ৰদৰ্শিত হৈছে । যাৰ ভিতৰত আছে শেহতীয়া সিদ্ধাৰ্থ মালহোত্ৰা অভিনীত শ্বেৰশাহ, যিটো 1999 চনত কাৰ্গিল যুদ্ধৰ সময়ত কেপ্টেইন বিক্ৰম বাত্ৰাৰ সাহসী অভিযানৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল।


এই প্ৰবন্ধটোৰ জৰিয়তে আমি আপোনালোকৰ ওচৰলৈ পাঁচজন নায়কৰ জীৱনৰ কাহিনী আনিছো যাৰ কামবোৰ কিংবদন্তি হৈ পৰিছে আৰু যাৰ কাহিনীবোৰ বাৰে বাৰে ভাগ বতৰা কৰাৰ যোগ্য।



জেনেৰেল কোডেনডেৰা সুবায়া থিমায়া



যিসকলে ভাৰতৰ ইতিহাসৰ প্ৰতি আগ্ৰহী বা অধ্যয়ন কৰিছে তেওঁলোকে জেনেৰেল কোডেনডেৰা সুবায়া থিমায়া আৰু ১৯৫৭ চনৰ পৰা ১৯৬১ চনলৈ ষষ্ঠ সেনা প্ৰধান হিচাপে তেওঁৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বছৰবোৰৰ বিষয়ে নিশ্চয়কৈ জানিব। ১৯৪৭ চনৰ বিভাজনৰ সময়ত থিমায়াক ১৯৪৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত মেজৰ জেনেৰেল পদলৈ পদোন্নতি দিয়া হয় আৰু চতুৰ্থ পদাতিক বিভাগৰ কমাণ্ড কৰা হয় আৰু শৰণাৰ্থী সংকটৰ সৈতে মোকাবিলা কৰি পঞ্জাৱ সীমা বাহিনীৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ কাশ্মীৰ সংঘৰ্ষত পাকিস্তানৰ শক্তিৰ বিৰুদ্ধে পদক্ষেপ লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত অন্যতম সক্ৰিয় সদস্য আছিল। জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ ১৯ তম পদাতিক বিভাগত তেওঁৰ নিযুক্তি কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ পৰা আক্ৰমণকাৰী পাকিস্তান সেনাক উলিয়াই দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত লক্ষণীয় আছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ ১ নৱেম্বৰত জোজি লাৰ ওপৰত হোৱা আকস্মিক আক্ৰমণৰ নেতৃত্ব দিছিল । ৭ম লাইট কেভেলৰীৰ ষ্টুৱাৰ্ট লাইট টেংকৰ সৈতে ব্ৰিগেডে অৱশেষত দ্ৰাছ, কাৰ্গিল আৰু লেহ কব্জা কৰিছিল। থিমায়াই ১৯৫৭ চনৰ মে' মাহত অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে আৰু ১৯৬৫ চনত চাইপ্ৰাছত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মৃত্যুবৰণ কৰে।



মাৰ্শ্বেল ছেম হৰ্মুছজী ফ্ৰামজী জামছেদজী মানেকশ্ব


ভাৰতীয় সেনাৰ প্ৰথম ফিল্ড মাৰ্শ্বেল ছেম হৰ্মুছজী ফ্ৰামজী জামছেদজী মানেকশ্ব, যাক চেম বাহাদুৰৰ বিশিষ্ট সামৰিক কেৰিয়াৰ বুলিও জনা যায়। তেওঁ পাঁচখনকৈ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ অধীনত ভাৰতীয় বাহিনীয়ে ১৯৭১ চনৰ ইণ্ডিঅ-পাকিস্তান যুদ্ধত পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে বিজয় অভিযান চলাইছিল যাৰ ফলত ১৯৭১ চনৰ ডিচেম্বৰত বাংলাদেশে মুক্তি লাভ কৰিছিল। পাৰ্চী পিতৃ-মাতৃৰ ঘৰত অমৃতসৰত জন্ম গ্ৰহণ কৰা মানেকশ্বই তেওঁৰ দেউতাকৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ হিচাপে ভাৰতীয় সামৰিক একাডেমীত যোগদান কৰিছিল । মানেকশ্বক ব্ৰিটিছ ভাৰতীয় সেনাত দ্বিতীয় লেফটেনেণ্ট হিচাপে নিযুক্ত কৰা হৈছিল (যি পিছলৈ স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা হৈছিল)। মানেকশ্বৰৰ ভাষণ এতিয়াও অনুপ্ৰেৰণা আৰু যুদ্ধ পৰিকল্পনাৰ বাবে সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিদ্যালয়ত বজোৱা হয়।


মেজৰ জেনেৰেল ইয়ান কাৰ্ডোজো


১৯৭১ চনত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা যুদ্ধত মেজৰ জেনেৰেল ইয়ান কাৰ্ডোজোৱে ৫ টা গোৰ্খা ৰাইফলছৰ সৈতে এজন যুৱ মেজৰ লেণ্ডমাইনত ভৰি দিছিল আৰু ভৰিত গুৰুতৰভাৱে আঘাত প্ৰাপ্ত হৈছিল। তেওঁৰ আঘাতপ্ৰাপ্ত ভৰি কাটি পেলোৱাটোৱে তেওঁৰ একমাত্ৰ বিকল্প আছিল। কিন্তু চিকিৎসকসকলে ইয়াক কাটিব নোৱাৰিলে। যাৰ বাবে কাৰ্ডোজোৱে খুক্ৰি (গোৰ্খা চুৰি) বিচাৰিলে আৰু চুৰিৰে ভৰি কাটি পেলাইছিল। এই গৰাকী কাৰ্ডোজোৱে দেশৰ সেৱা অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু এজন সৈনিক হিচাপে তেওঁৰ দায়িত্ব পালন কৰি আহিছিল আৰু ভাৰতীয় সেনাৰ প্ৰথম বিকলাঙ্গ বিষয়া হিচাপে এটা পদাতিক বেটেলিয়ন আৰু এটা ব্ৰিগেডক কমাণ্ড কৰিছিল।


ছেকেণ্ড লেফটেনেণ্ট অৰুণ খেতাৰপাল


ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই যে ১৯৭১ চনৰ যুদ্ধই ভাৰতক তিনিওটা শক্তিৰ পৰা ইয়াৰ প্ৰকৃত নায়ক প্ৰদান কৰিছিল আৰু ছেকেণ্ড লেফটেনেণ্ট অৰুণ খেতাৰপাল হৈছে তেওঁলোকৰ মাজৰ এজন। পুনেত জন্মগ্ৰহণ কৰা ছেকেণ্ড লেফটেনেণ্ট খেতাৰপালৰ ভাৰত-পাক যুদ্ধৰ সময়ত বসন্তৰ যুদ্ধত ২১ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়। ১৯৭১ চনত শকৰগড় খণ্ডৰ জাৰপালত পাকিস্তানৰ কবচ, যি শক্তিত উৎকৃষ্ট আছিল আৰু তেওঁ অপৰিসীম সাহস দেখুৱাইছিল। বেলেগ স্কোয়াড্ৰনত থকা স্বত্বেও, তেওঁ সহায়ৰ বাবে দৌৰি গৈছিল, শত্ৰুৰ ফালে আগবাঢ়ি গৈছিল আৰু পাকিস্তানী পদাতিক আৰু অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ দখল কৰিছিল। তেওঁৰ সৈন্যদলৰ কমাণ্ডাৰ নিহত হোৱাৰ পিছত খেতাৰপালে পাকিস্তানী টেংকবোৰ ঘূৰাই অনালৈকে আক্ৰমণ অব্যাহত ৰাখিছিল। তেওঁ প্ৰত্যাহাৰ কৰা টেংকবোৰৰ এটা ধ্বংস কৰিছিল। কিন্তু পাকিস্তানে দ্বিতীয় আক্ৰমণৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাইছিল আৰু এইবাৰ তেওঁলোকে খেতাৰপালৰ নেতৃত্বত থকা খণ্ডটোক লক্ষ্য কৰি লৈছিল। খেতাৰপাল এই গুৰুতৰ আক্ৰমণত আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈছিল কিন্তু শত্ৰুৰ ১০ টা টেংকত আঘাত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁৰ টেংকটোৱে এটা আঘাত পাইছিল যাৰ ফলত এই সাহসী বিষয়াজনৰ মৃত্যু হৈছিল।



ব্ৰিগেডিয়াৰ মহম্মদ উছমান



ব্ৰিগেডিয়াৰ মহম্মদ উছমান হৈছে একমাত্ৰ বিষয়া যাৰ মূৰৰ মূল্য পাকিস্তান সেনাৰ দ্বাৰা ৫০,০০০ টকাৰ পুৰস্কাৰ আছিল। ১৯৪৭-৪৮ চনৰ ভাৰত-পাক যুদ্ধৰ সময়ত ব্ৰিগেডিয়াৰ উছমানে নৌচেৰা আৰু ঝাংগাৰৰ ওপৰত জম্মু-কাশ্মীৰৰ অত্যন্ত কৌশলগত স্থানসমূহক এক ভয়ংকৰ আক্ৰমণ ৰক্ষা কৰে আৰু তেওঁৰ সহযোগী সৈন্যসকলে তেওঁক 'নৌচেৰাৰ লইন' নাম দিয়ে। নৌচেৰাৰ যুদ্ধৰ পিছত পাকিস্তান যথেষ্ট হতাহত হৈছিল আৰু তেওঁলোকে বিষয়াগৰাকীৰ মূৰৰ মূল্যও নিৰ্ধাৰণ কৰি দিছিল। ইয়াৰোপৰি তেওঁক পাকিস্তানী সেনাৰ প্ৰধান হোৱাৰো প্ৰস্তাৱ দিছিল । ১৯৪৮ চনৰ ৩ জুলাইত ঝাংগাৰক ৰক্ষা কৰোঁতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ব্ৰিগেডিয়াৰ উছমানক মৰণোত্তৰভাৱে "মহা বীৰ চক্ৰ" প্ৰদান কৰা হৈছিল।

5 views0 comments